Op 25 december viert Iron Maiden zijn 50-jarig jubileum! Wij grijpen deze gelegenheid aan om stil te staan bij wat misschien wel de meest invloedrijke metalband aller tijden is. We blikken terug op een halve eeuw bandgeschiedenis, de belangrijkste songs en albums, en de betekenis van Maiden in de wereld van metal.
Bandgeschiedenis en muzikale mijlpalen
Hoewel Iron Maiden oorspronkelijk werd opgericht in de zomer van 1975, kreeg de band pas op 25 december van datzelfde jaar zijn definitieve naam. Die werd voorgesteld door een jonge bassist genaamd Steve Harris, een fervent liefhebber van voetbal en hardrock. Volgens de band speelden ze hun eerste ‘echte’ optreden op 9 juni 1976 in The Cart And Horses in Oost-Londen.
In de jaren die volgden, kende Iron Maiden verschillende bezettingswisselingen voordat in het voorjaar van 1980 het titelloze debuutalbum verscheen. Een jaar later volgde “Killers” als het tweede en laatste album met zanger Paul Di’Anno, waarna later in 1981 een zekere Bruce Dickinson de microfoon overnam.
In 1982 bracht Iron Maiden zijn eerste nummer 1-album in het Verenigd Koninkrijk uit: The Number Of The Beast, met cultklassiekers als Run To The Hills, Hallowed Be Thy Name en The Number Of The Beast.
(Ook vandaag de dag is “Run To The Hills” nog steeds een vast onderdeel van vrijwel elke Maiden-setlist.)
In de eerste helft van de jaren tachtig groeide Iron Maiden uit tot absolute metal-supersterren. Albums als “Piece Of Mind” (1983) en “Powerslave” (1984) verkochten miljoenen exemplaren en bevatten legendarische singles als “The Trooper” en “Aces High”. Tijdens de Powerslave-tour, die bijna een jaar duurde (augustus 1984 – juli 1985), bouwde de band een trouwe wereldwijde fanbase op. Het album “Live After Death” (1985), opgenomen tijdens twee concerten, wordt door veel metalfans beschouwd als het beste livealbum aller tijden.
(Een blauwdruk voor het typische Maiden-geluid – “The Trooper” uit 1984)
Tegen het einde van de jaren tachtig werd het geluid wat experimenteler en futuristischer met albums als “Somewhere In Time” (1986) en “Seventh Son Of A Seventh Son” (1988), waarop voor het eerst synthesizers werden gebruikt.
(Metal en synths hoeven geen tegenstelling te zijn – Maiden aan het eind van de jaren tachtig)
De jaren negentig zouden het meest turbulente decennium in de geschiedenis van Iron Maiden worden, niet in de laatste plaats door het tijdelijke vertrek van frontman Bruce Dickinson. De twee albums “The X Factor” (1995) en “Virtual XI” (1998) met zanger Blaze Bayley waren bij lange na niet zo succesvol als de releases uit de jaren tachtig. Met de terugkeer van Dickinson en het album “Brave New World” (2000) maakte Maiden een luidruchtige comeback in het nieuwe millennium en bewees de band tijdens Rock in Rio 2001 nog altijd tot de beste livebands aller tijden te behoren.
(Maiden in hun ‘nieuwe’ oude bezetting voor 250.000 mensen op Rock in Rio 2001)
In tegenstelling tot de eerste 25 jaar werd de tweede helft van de bandgeschiedenis gekenmerkt door stabiliteit en ongebroken succes. Ondanks alle veranderingen die de muziekindustrie op zijn grondvesten deden schudden, bleef Iron Maiden albums verkopen in aantallen van ver boven de honderdduizend en de wereld rondtoeren met uitverkochte shows. Het enthousiasme dat de band zelfs na decennia nog weet op te roepen, wordt indrukwekkend vastgelegd in de concertfilm “Flight 666” (2009).
(Iron Maiden op wereldtournee aan boord van “Ed Force One”, gevlogen door Bruce Dickinson)
De podiumkracht van Iron Maiden is tot op de dag van vandaag onverminderd, zoals de band recent nog bewees tijdens hun Legacy Of The Beast World Tour (2018–2022) met 140 concerten voor meer dan 3,5 miljoen fans.
Nauwelijks een andere band is door de decennia heen zo trouw gebleven aan zijn eigen stijl als Iron Maiden. Achteraf gezien was hun consequente afwijzing van nieuwe trends en hypes hun grootste kracht. Ook vandaag de dag klinkt Maiden nog altijd onmiskenbaar als Maiden en blijft de band jonge metalfans en muzikanten over de hele wereld beïnvloeden.
“Hallowed Be Thy Name!”
Feiten en cijfers
– Iron Maiden heeft in zijn 50-jarige bestaan 17 studioalbums uitgebracht.
– De mascotte “Eddie” prijkt op alle albumhoezen van de band.
– Steve Harris is het enige bandlid dat sinds 1975 onafgebroken actief is.
– Het bestverkochte album van de band is “The Number Of The Beast” met meer dan 2 miljoen verkochte exemplaren.
– Tijdens de World Slavery Tour (1984/85) speelde Maiden 189 concerten in 331 dagen.
– Destijds waren zij de eerste rockband die door het Oostblok toerde.
– Iron Maiden speelde in 1985 voor 300.000 mensen op Rock in Rio.
– Iron Maiden heeft sinds 1999 drie gitaristen.
– Tijdens de Somewhere Back In Time World Tour (2009) vloog Bruce Dickinson zelf het tourvliegtuig.
– In 2024 verliet Nicko McBrain de band na 42 jaar achter de drums.
– Op 28 juni 2025 speelde Iron Maiden hun grootste headline-stadionshow ooit in het Verenigd Koninkrijk, voor 80.000 fans in het London Stadium.
De rol van Iron Maiden in de metal- en muziekgeschiedenis
Iron Maiden wordt, samen met Judas Priest, beschouwd als een van de grondleggers van de New Wave Of British Heavy Metal (NWOBHM). Deze snelle en melodieuze hardrockstijl ontstond halverwege de jaren zeventig in het Verenigd Koninkrijk en geldt tegenwoordig als de belangrijkste invloed op latere genres als thrash en speed metal.
De NWOBHM combineerde het fundament dat was gelegd door bands als Deep Purple, Black Sabbath en Led Zeppelin met de intensiteit en rauwe houding van punk. De stijl wordt gekenmerkt door complexe songstructuren met snelle gitaarriffs en expressieve falsetzang.
De bepalende elementen van Iron Maidens stijl zijn tweestemmige, geharmoniseerde gitaarmelodieën en de zogenoemde ‘Maiden gallop’, een ritmepatroon gebaseerd op triolen. Beide zijn uitgegroeid tot vaste bestanddelen van heavy metal en duiken tot op de dag van vandaag op in vrijwel alle subgenres.
De twee belangrijkste ingrediënten van het Maiden-geluid zijn bijzonder duidelijk te horen in de eerste maten van “Rime Of The Ancient Mariner” (1984).
(De ‘Maiden gallop’ met tweestemmige gitaarmelodieën, een stijlbepalende combinatie)
De invloed van Iron Maiden op de wereld van heavy metal kan nauwelijks worden overschat, ook wat betreft coverartwork. De mix van duistere comics, horror, sciencefiction en satanische culten loopt als een rode draad door het genre. Ook maatschappijkritiek op de apocalyptische doemscenario’s van de Koude Oorlog was een terugkerend thema in Maidens albumhoezen.
Deze thema’s keren ook regelmatig terug in de songteksten van de band. De vele historische verwijzingen lopen uiteen van de dodencultus van de farao’s (Powerslave) tot Julius Caesar (The Ides Of March) en de crises en oorlogen van de vorige eeuw (Aces High, Two Minutes To Midnight).
Bezetting
Steve Harris – bas
Steve Harris is de onbetwiste leider van Iron Maiden. Hij is het enige oprichtende bandlid dat vandaag de dag nog actief is en is verantwoordelijk voor het merendeel van de composities.
(De Steve Harris Signature Bass van Fender. Alleen echt met de West Ham United-sticker!)
Fender
Steve Harris P-Bass
Bruce Dickinson – zang
Hoewel Bruce Dickinson niet de enige zanger in de geschiedenis van Iron Maiden is geweest, wordt hij nog altijd gezien als onderdeel van de legendarische bezetting van de band. Hij sloot zich pas in 1981 aan, na de eerste twee albums die werden ingezongen door Paul Di’Anno. In de jaren negentig verliet Dickinson de band tijdelijk (1993–1999) en werd hij voor twee albums vervangen door Blaze Bayley. Tijdens zijn afwezigheid werkte Dickinson aan zijn solocarrière, die tot op de dag van vandaag voortduurt.
Dave Murray – Gitaar 1
Dave Murray is na Steve Harris het langst actieve lid van Iron Maiden (sinds 1976). Zijn handelsmerk was en is de Fender Stratocaster met een HSH-pickupconfiguratie en een Floyd Rose-tremolo.
Fender
Dave Murray Strat 2TSB
Adrian Smith – Gitaar 2
Adrian Smith maakte eveneens deel uit van de legendarische Iron Maiden-bezetting uit de jaren tachtig (sinds 1980), al verliet hij de band in 1989 op het hoogtepunt van hun succes. Tien jaar later keerde hij terug, samen met zanger Bruce Dickinson. Hoewel Smith in de beginjaren van de band graag een Les Paul gebruikte, is hij tegenwoordig vrijwel uitsluitend te zien met zijn signature Power Strat van Jackson.
Jackson
Adrian Smith SDX MN SW
Janick Gers – Gitaar 3
Janick Gers werd in 1990 aangetrokken als vervanger van Adrian Smith en begeleidde Iron Maiden door de turbulente en minder succesvolle jaren negentig. Na de terugkeer van Smith besloot de band met beide gitaristen door te gaan en voortaan met drie gitaristen te werken – achteraf gezien een uitstekende beslissing!
Nicko McBrain
De charismatische Maiden-drummer maakte sinds het vierde studioalbum, Piece Of Mind (1983), deel uit van de band en was sindsdien onafgebroken actief. Sinds vorig jaar wordt het oudste Maiden-lid (geboren in 1952) bij liveoptredens vervangen door Simon Dawson.
(De Nicko McBrain signature drumstokken in echte Maiden-stijl)
Vic Firth
SNM Nicko McBrain Signature
Wat betekent Iron Maiden voor jou?
Wat betekent Iron Maiden voor jou? En wat zijn jouw favoriete herinneringen uit de 50-jarige geschiedenis van de band? Laat het ons weten in de reacties!
Reacties 0
Nog geen reacties.