Er was een tijd waarin strijkinstrumenten in rock- en popsongs vrijwel ondenkbaar waren. Maar het liep anders – lees verder en ontdek het zelf!
In zijn hoogtijdagen was rockmuziek rauw, onstuimig, schel en percussief. Toen ontstond er een heel bijzondere vorm van instrumentale crossover: de symbiose van rock en orkestrale klanken. Dat leverde iconische nummers op waarin violen, altviolen, cello’s en contrabassen hun ongeëvenaarde emotionele kracht ontketenen. Wij hebben twaalf geweldige voorbeelden voor je verzameld. 🎸🎻
1. Led Zeppelin: Kashmir – 1975
‘Kashmir’ uit 1975 behoort, samen met ‘Stairway to Heaven’, tot de twee meest progressieve producties van Led Zeppelin. Het nummer deed er ongeveer drie jaar over om voltooid te worden. Een belangrijke factor in de totstandkoming van het karakteristieke geluid was dat multi-instrumentalist John Paul Jones de orkestratie in 1974 uitbreidde door een strijkerssectie in te schakelen. Daarnaast voegde hij een Mellotron-track toe, wat destijds eveneens bijzonder ongebruikelijk was. Gitarist Jimmy Page gebruikte bovendien bij andere nummers een E-Bow – een elektronisch aangestuurde strijkstok voor gitaar – op zijn elektrische gitaar. Daarmee veranderde hij zijn gitaar feitelijk in een strijkinstrument.
Jimmy Page & Robert Plant – Kashmir [HD] met Egyptisch Orkest
2. Kansas: Dust in the Wind – 1977
‘Dust in the Wind’ van Kansas uit 1977 is zonder twijfel een van de mooiste ballads ooit en is inmiddels uitgegroeid tot een echte klassieker. De band gold in de jaren zeventig als een van de belangrijkste Amerikaanse progressieve rockgroepen. Vanaf het allereerste begin speelde de viool een vaste rol in hun muziek, zoals ook in ‘Dust in the Wind’. Het nummer werd geschreven door gitarist en toetsenist Kerry Livgren, waarbij de songtekst geïnspireerd is door de poëzie van de oorspronkelijke bewoners van Amerika. Hij raakte gefascineerd door de regel: “For all we are is dust in the wind”. De strijkersarrangementen, gespeeld door medeoprichter Robby Steinhardt – die helaas in 2021 overleed – blijven vooral in het middendeel onvergetelijk. Pure emotie, zoals alleen strijkinstrumenten die kunnen overbrengen.
Kansas – Dust in the Wind (Officiële video)
3. Art Garfunkel: Bright Eyes – 1978
Hoewel ‘Bright Eyes’ meestal wordt geassocieerd met het duo Simon & Garfunkel, ligt het verhaal eigenlijk heel anders. Het nummer werd gecomponeerd door de Britse songwriter Mike Batt voor de soundtrack van de animatiefilm ‘Watership Down’ en vervolgens gezongen door Art Garfunkel. De oorspronkelijke versie is dan ook vereeuwigd op zijn album ‘Fate for Breakfast’. De instrumentatie is net zo betoverend als de beelden van de dierenwereld en de landschappen in de video. De strijkers laten de zon werkelijk boven de valleien opkomen.
Bright Eyes – Art Garfunkel
4. Queen: Who Wants To Live Forever – 1986
Queens indrukwekkende ballad ‘Who Wants To Live Forever’, geschreven door Brian May voor de soundtrack van de film ‘Highlander’, was en is tot op de dag van vandaag absoluut iconisch. Opnieuw bleek hiermee hoe perfect strijkinstrumenten in rock en pop zich lenen voor filmmuziek. Zoals altijd staat Freddie Mercury’s stem centraal, emotioneel gedragen door de weelderige strijkersklanken van het National Philharmonic Orchestra.
Queen – Who Wants To Live Forever (Officiële video)
5. The Smashing Pumpkins: Disarm – 1994
In ‘Disarm’ van de alternatieve rockband The Smashing Pumpkins worden strijkinstrumenten zoals cello’s gecombineerd met een aantal andere ongebruikelijke instrumenten, waaronder kerkklokken. De strijkers zorgen zowel voor percussieve staccatopassages als voor lang aangehouden tonen. De videoclip ging in 1994 in première op MTV en belandde direct in de zware rotatie. Billy Corgan vertelde over het thema van het nummer dat de tekst de moeizame relatie met zijn ouders tijdens zijn jeugd weerspiegelde. Juist die emotionele diepgang, gecombineerd met het bijzondere geluid, maakte het nummer tot een Top 20-hit.
The Smashing Pumpkins – Disarm
6. The Verve: Bitter Sweet Symphony – 1997
‘Bitter Sweet Symphony’ werd dé zomerhit van 1997 en het grootste succes van The Verve. Rond het nummer ontstond de nodige controverse, maar dat deed niets af aan het commerciële succes. De band gebruikte een strijkersfragment uit de orkestrale versie van de Rolling Stones-klassieker ‘The Last Time’, draaide dat om en maakte er een loop van. Dat had eigenlijk geen probleem mogen zijn, want The Verve had vooraf toestemming gevraagd aan de Stones en die ook gekregen. Later bleek echter dat de rechten op de orkestrale versie helemaal niet bij de Stones lagen, maar bij muziekuitgever ABKCO Records, geleid door voormalig Stones-manager Allen Klein. En die was bepaald niet enthousiast. Na een langdurige juridische strijd werden de compositie- en exploitatierechten uiteindelijk toegewezen aan Mick Jagger en Keith Richards.
The Verve – Bitter Sweet Symphony
7. Aerosmith: I Don’t Want to Miss a Thing – 1998
Het volgende nummer vol strijkers op onze lijst werd eveneens geschreven voor een film. Aerosmiths emotionele ballad ‘I Don’t Want to Miss a Thing’ speelde een sleutelrol in het neerzetten van de dramatische sfeer van ‘Armageddon’. Een orkestrale rocksound ging samen met de intense stem van Steven Tyler. Opmerkelijk genoeg was het nummer, geschreven door Diane Warren, oorspronkelijk helemaal niet bedoeld voor Aerosmith. Toch groeide het uit tot een wereldwijde hit. Bijna dertig jaar na de oprichting van de band werd het zelfs hun grootste succes en hun enige nummer 1-hit in de Verenigde Staten. Wie had dat gedacht? Overigens begint ook de videoclip direct met strijkers.
Aerosmith – I Don’t Want to Miss a Thing (Officiële HD-video)
8. Coldplay: Viva la Vida – 2008
Met ‘Viva la Vida’ sloeg Coldplay in 2008 plotseling een volledig nieuwe muzikale richting in. Waar hun eerdere albums werden gekenmerkt door een indieklank met rockinvloeden, vond de band zichzelf opeens opnieuw uit en koos ze voor een veel meer popgerichte benadering. Hun nieuwe sound was anders dan alles wat tot dan toe te horen was geweest, met elektronische elementen, meeslepende strijkers en rijk gelaagde arrangementen. Tegelijkertijd bleek het thema van het nummer in zekere zin een selffulfilling prophecy, want de song bezingt juist de positieve kracht van verandering.
Coldplay – Viva La Vida (Officiële video)
9. Scar Symmetry: Artificial Sun Projection – 2008
In ‘Artificial Sun Projection’ verrast de Zweedse melodische-deathmetalband Scar Symmetry met oriëntaals aandoende gitaarriffs, extreme maar vakkundig uitgevoerde sfeerwisselingen en vooral een vioolintro. De contrasten hadden nauwelijks groter kunnen zijn. En contrast vormt een terugkerend thema op het album ‘Holographic Universe’, waarop de band in haar meest commerciële productie melodische deathmetal, technisch hoogstaande thrash, metalelementen uit de jaren tachtig en progressieve invloeden samenbrengt tot een coherent geheel met complexe ritmes, veelvuldige tempowisselingen en fascinerende structuren. In ‘Artificial Sun Projection’ worden de vioolklanken gevolgd door grootse melodische spanningsbogen, die uiteindelijk uitmonden in krachtige growls.
Artificial Sun Projection
10. Udo Lindenberg feat. Clueso: Cello – 2011
Hoewel ‘Cello’ van de Duitse rocklegende Udo Lindenberg al in 1973 voor het eerst werd uitgebracht, belandde het nummer pas in 2011 in de hitlijsten, toen Udo samen met Clueso een unpluggedversie opnam. De tekst vertelt het verhaal van een man die verliefd wordt op een celliste – pure emotie die laat horen waartoe een strijkinstrument in staat is. De video is inmiddels meer dan 21 miljoen keer bekeken.
Udo Lindenberg: “Cello” feat. Clueso (Officiële video)
11. Lana Del Rey: Young And Beautiful – 2013
Het nummer ‘Young And Beautiful’ uit 2013 werd geschreven voor de soundtrack van de film ‘The Great Gatsby’ met Leonardo DiCaprio in de hoofdrol. Het geldt als een van Lana Del Reys meest iconische anthems en gaat over vergankelijkheid en over de vraag of liefde standhoudt van de jeugd tot op hoge leeftijd: “Will you still love me when I am no longer young and beautiful?” Terwijl de zangeres schittert met haar betoverende stem, ‘onderstrepen’ de strijkers letterlijk de hartverscheurende melancholie.
Lana Del Rey – Young and Beautiful
12. Nightwish: Nemo – 2004
Voor de opnames van het album ‘Once’ werkte de Finse symfonische-metalband samen met het legendarische London Philharmonic Orchestra, dat naast talloze klassieke opnamen ook veel soundtracks heeft ingespeeld, waaronder de muziek voor ‘The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring’. In de eerste single ‘Nemo’ tillen de strijkers het nummer vlak voor de gitaarsolo naar een compleet nieuw niveau. Strijkinstrumenten lenen zich bij uitstek voor het opbouwen van spanning en het geven van extra présence en drama aan een nummer, en ook in deze track werkt dat briljant.
Waarom zijn strijkers zo perfect geschikt voor rock en pop?
Heel eenvoudig: het draait om klankmogelijkheden waartoe de instrumenten die in deze genres het meest worden gebruikt nauwelijks in staat zijn. Strijkinstrumenten zoals de viool, altviool, cello en contrabas zijn bijzonder geschikt om intense emoties over te brengen, van romantisch tot tragisch. Ze kunnen het geluid van een band bijna filmisch en orkestraal maken. Van orkestrale achtergrondtexturen met aangehouden akkoorden tot melodische hooks en staccato- of pizzicatopatronen: strijkers helpen spanning op te bouwen en de muzikale horizon te verbreden.
Wat kunnen producers doen als ze geen strijkers kunnen betalen?
Niet elke band heeft de mogelijkheid om een echt strijkensemble in te zetten. In vergelijking met een bandopname liggen de kosten voor personeel en apparatuur veel hoger, zowel live als in de studio, en voor veel bands is dat simpelweg onbetaalbaar. Het gebruik van synthworkstations of orkestbibliotheken, die tegenwoordig verrassend goed klinken, kan een praktische oplossing zijn. Als het geluid echter echt authentiek moet zijn, worden bij grote rock- en popproducties nog altijd vaak echte strijkers ingezet. En bij filmmuziek des te meer! Synthetische orkesten hebben weliswaar enorme vooruitgang geboekt, maar zijn nog altijd verre van perfect.
Strijkinstrumenten in rock en pop: En nu ben jij aan de beurt!
Laat gerust in de reacties weten welke rock- en popsongs met strijkers de meeste indruk op jou hebben gemaakt!
Reacties 0
Nog geen reacties.