Sinds 2012 vieren jazzliefhebbers elk jaar op 30 april Internationale Jazzdag. Het uitgangspunt is om “jazz en zijn diplomatieke rol in het verenigen van mensen over de hele wereld onder de aandacht te brengen.” Het is weer zover! We vieren muzikale diversiteit en verbondenheid. Chicago is de officiële gaststad van de 15e jubileumeditie van dit jaar. De dag wordt opnieuw wereldwijd gevierd met talloze concerten en educatieve programma’s.
Jazz als cultureel blauwdruk voor de wereld
Jazzpianist en UNESCO-ambassadeur Herbie Hancock neemt voor Jazz Day het voortouw, samen met UNESCO-directeur-generaal Audrey Azoulay. In zijn aankondiging verklaarde Herbie Hancock: “Gezien de conflicten en verdeeldheid in veel delen van de wereld hoop ik dat de viering van dit jaar mensen uit alle landen kan inspireren tot heling, hoop en samenwerking bij het bevorderen van vrede.”
Jaarlijks All-Star Global Concert als bekronende finale
Chicago organiseert International Jazz Day 2026 in samenwerking met de Chicago Jazz Alliance, het Ravinia Festival, de Illinois Arts Council en diverse andere partners. De finale is, net als in voorgaande jaren, het online gestreamde “All-Star Global Concert”, met meer dan twee dozijn jazzmusici van wereldklasse uit alle delen van de wereld. Zoals gebruikelijk wordt de line-up kort voor het evenement bekendgemaakt.
Onmiskenbaar divers: een genre zonder hokjesdenken
Er bestaat geen algemeen geldende definitie van jazz, maar wel een charmante: jazz wordt vaak omschreven als muziek van het moment, vooral omdat musici regelmatig afwijken van de bladmuziek, improviseren en spelen wat ze op dat moment voelen. Improvisatie, syncopen, call-and-response-elementen en meestal een swingend ritmisch gevoel behoren dan ook tot de belangrijkste kenmerken van jazz. Daarnaast viert jazz muzikale vernieuwing en moedigt het genre aan om bewust regels te doorbreken. Want wie wil zichzelf nu beperken door in achterhaalde categorieën te denken? In zekere zin heeft jazz altijd iets experimenteels. Vanaf het allereerste begin hebben musici nieuwe en extravagante ideeën omarmd. Daardoor ontwikkelde jazz zich al snel tot een brede waaier aan veelzijdige subgenres.
Van New Orleans naar vreugdevolle diversiteit
Jazz ontstond rond 1915 in New Orleans als een fusie van de bluesmuziek van Afro-Amerikaanse dwangarbeiders in de zuidelijke staten van de VS en de uiteenlopende culturele invloeden van Europese immigranten. Vervolgens ontwikkelden zich verschillende subgenres, zoals dixieland, Chicago jazz en – toen vanaf de jaren 30 ook bands buiten de zwarte gemeenschap jazz begonnen te spelen – swing, dat meestal goed dansbaar was. Vanaf ongeveer de jaren 50 werd het nog onoverzichtelijker en ontwikkelde jazz zich tot de wildere bebop, de zachtere cool jazz, gypsy swing, latin jazz, jazzrock, fusion jazz en tal van andere facetten.
Typische instrumenten in jazz
Jazz is diep geworteld in het idee dat de persoonlijkheid van de speler de uitvoering van een stuk moet vormgeven. Elke jazzmusicus streeft ernaar een eigen kenmerkende sound en muzikale signatuur te ontwikkelen. Jazz omarmt individualiteit en diversiteit, en daarom bestaat er geen vaste instrumentatie. De trompet, bugel, trombone, saxofoon, klarinet en tegenwoordig ook de tuba zijn enkele van de meest voorkomende solo-instrumenten in jazz. De ritmesectie bestaat uit het drumstel en de bas – meestal in de vorm van een contrabas. Tot de akkoordinstrumenten behoren de gitaar, banjo en vooral de piano, die stuk voor stuk ook als soloinstrument kunnen schitteren.
Legendarische jazzgrootheden
Het aantal uitmuntende jazzmusici is zo enorm dat elke poging om een definitieve lijst van de invloedrijkste artiesten samen te stellen bij voorbaat gedoemd is te mislukken. Wie hier niet genoemd wordt, vergeve het mij. Tot de meest opmerkelijke gitaristen uit de jazzgeschiedenis behoren Charlie Christian, Django Reinhardt en Wes Montgomery, maar ook John McLaughlin, Pat Metheny en Al Di Meola. Op trompet waren er helden als Dizzy Gillespie (de man met de “gebogen trompet”), het innovatieve genie Miles Davis en natuurlijk Louis “Satchmo” Armstrong en virtuoos Chet Baker. Pianist Count Basie stond bekend als de “Count of Swing” en was een pionier van de comping-techniek. En Jazz Day-organisator Herbie Hancock is een waar icoon van de moderne jazz. Laten we ook Charlie Parker op saxofoon, Ella Fitzgerald met haar briljante stem en vele anderen niet vergeten. Er zijn er zó veel die bewondering verdienen.
Wolfgang Hafner
De Duitse jazzdrummer Wolfgang Hafner is de populairste drummende bandleider in de Europese jazz. Hij kan terugkijken op een buitengewone carrière die veel verder reikt dan jazz alleen. Zijn gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal brengen de vreugde van de muziek en het ritme over. Hij is het toonbeeld van iemand die koestert wat hij doet – en duizenden muziekliefhebbers over de hele wereld mogen meegenieten van het resultaat. Onder zijn eigen naam bracht hij meer dan tien albums uit, waarvan het meest recente, ‘Kind of Cool’, de German Jazz Gold Award ontving.
Max Treutner
Voor saxofonist, componist en improvisator Max Treutner, geboren in 1998 in de regio Stuttgart, is de Zen Garden zijn persoonlijke toevluchtsoord waar hij zichzelf kan terugvinden. En precies dat heeft hij vastgelegd op zijn gelijknamige album. Heeft muziek een plek nodig waar ze kan ontstaan en zich kan ontvouwen, of vormt ze zelf het landschap waarin ze haar plaats vindt? Max Treutner neigt duidelijk naar de tweede aanname.
Lutz Häfner
Dat saxofonist Lutz Häfner tot de absolute top in zijn vakgebied behoort, is allang geen geheim meer. De pers roemt hem als een ‘uitzonderlijke musicus’, een van Duitslands ‘beste saxofonisten’ (NN), en schrijft over zijn ‘wereldklasse’. Dit is een artiest die weet hoe hij zijn publiek meevoert naar onbekende klankwerelden en hen uitdaagt met ongewone interpretaties. Tegelijkertijd wordt zijn spel gekenmerkt door een harmonieuze, diepzinnige lyriek en opvallende ornamentiek. Op International Jazz Day treedt hij op als onderdeel van een dubbelconcert in Jazzklub Krefeld.
Jakob Manz
Jakob Manz tourt momenteel onder meer met The Jakob Manz Project, een groep die tot de succesvolste bands in de jonge Duitse jazzscene behoort. Nauwelijks een andere jonge groep weet zo’n laaiend enthousiasme bij het publiek los te maken. Of het nu in een club is of op een groot festivalpodium, de onweerstaanbare energie van de band bereikt elke hoek van de zaal en trekt het publiek mee in hun gelaagde muziek.
Stephanie Lottermoser – saxofonist
Wanneer Stephanie Lottermoser en haar band de zaal vullen met een verfijnde mix van soul, pop en jazz, worden tijd en ruimte irrelevant. Dan tellen alleen nog de sound en de podiumpresentatie van de zangeres en saxofoniste. Dat ze inmiddels wereldwijd optreedt, is te danken aan haar unieke geluid, waarmee ze een eigen plek heeft veroverd in de mondiale jazzkosmos. Stephanie Lottermoser viert International Jazz Day 2026 met haar kwartet op het podium van de NICA Jazz Club in Hamburg.
Gordon L. Goodwin
De Amerikaan Gordon L. Goodwin – een gerenommeerd saxofonist en pianist, onder meer bekend als bandleider van de Big Phat Band – is helaas niet meer onder ons. Hij overleed op 8 december op 70-jarige leeftijd. Gezien de onuitwisbare indruk die hij op het genre heeft achtergelaten, zullen anderen zijn nalatenschap ongetwijfeld levend houden in hun optredens.
Good vibes
Last but not least mogen we de vibrafonisten niet vergeten. Er is immers geen genre waarin dit instrument populairder is dan in jazz. De eerste die de vibrafoon introduceerde was Red Norvo. Daarna kwamen Lionel Hampton (de personificatie van een muzikale vulkaan) en Milt Jackson, die de vernieuwingen van Charlie Parker naar het instrument vertaalde.
Zin in jazz?
Klik hier voor gespecialiseerde boeken over jazz!
Klik hier voor onze jazz-bladmuziek!!
Volop vers talent
Dat er in de jazz geen gebrek is aan nieuw talent, bewijst de diversiteit van het genre. Het valt nog te bezien wie ons op Global Jazz Day 2026 zal inspireren, zeker omdat de wereldwijde line-up nog niet officieel is aangekondigd. Er zijn namelijk uitzonderlijk veel nieuwkomers, van wie velen moeiteloos genregrenzen overschrijden. Laten we eens kijken naar een paar voorbeelden die je eigenlijk nauwelijks nog ‘nieuwkomers’ kunt noemen:
Jazzrausch Bigband
Op International Jazz Day speelt de Jazzrausch Bigband in het Bergson Kunstkraftwerk, dat sinds 2024 de nieuwe thuisbasis is van het twintigkoppige ensemble. Als een van de spannendste acts van dit moment beperken deze grensverleggers zich niet tot pure jazz, maar verwerken ze elementen van pop, fusion, rap en meer in hun gloeiende smeltkroes van bigbandsound.
Christian Elsässer
Size Matters. Er zijn maar weinig musici in Europa die zo bedreven zijn in het werken met grote ensembles als Christian Elsässer. Het is ongelooflijk welke texturen, klankkleuren, details en vormen de in München gevestigde musicus uit deze rijk bezette formaties weet te halen. Hij componeerde en arrangeerde al voor het Nederlandse Metropole Orkest, het Scottish National Jazz Orchestra en alle Duitse radio-bigbands. En zijn eigen Christian Elsässer Jazz Orchestra is al lang een instituut in de scene.
Dirty Loops
Dirty Loops werd opgericht door drie muziekstudenten uit Stockholm. Aanvankelijk maakte de band naam met eigenzinnige, grensverleggende coverversies. Hun sound bevindt zich ergens tussen jazz, funk, fusion, electronica en pop – genres die nauwelijks verder uit elkaar kunnen liggen. “De reden om de band te beginnen was simpelweg om plezier te hebben en een creatieve uitlaatklep te vinden,” zei bassist Henrik Linder, die al sinds zijn zestiende als sessiemuzikant werkt.
Snarky Puppy
Het Amerikaanse muzikantencollectief, gespecialiseerd in fusion en jazzrock, heeft sinds de oprichting in 2004 al vijf Grammy’s in de wacht gesleept. Hen “veelbelovend” noemen zou hun status bij lange na geen recht doen. De band, die uit meer dan 25 musici bestaat, combineert intense grooves met een hoge muzikale intelligentie, tot groot genoegen van het publiek.
Feedback: hou jij van jazz?
Speel of luister je graag jazz? Wie zijn je favoriete jazzmusici? Laat het ons weten in de reacties hieronder!
Reacties 1