Versterkers die de sound van metal hebben gevormd: de zoektocht naar tone is voor elke zichzelf respecterende gitarist een bron van obsessie en frustratie. Maar als het om metal-tone gaat, is de uitdaging nog complexer. In tegenstelling tot stijlen als rock, blues en pop, waarin behoorlijk uiteenlopende sounds kunnen worden gebruikt, is de gitaarsound van de verschillende metalsubgenres sterk gecodificeerd en alleen met bepaalde versterkers te bereiken. Als je vóór het lezen van dit artikel al een Fender Twin Reverb of een Peavey Classic 30 had gekocht, kun je natuurlijk nog altijd iets in elkaar knutselen met pedalen. Maar om je op weg te helpen in je zoektocht naar die killer, enorme sound, volgt hier het verhaal van de vijf belangrijkste amps die de metal-tone hebben opgebouwd.
Marshall JCM800
- Uitgebracht: 1981
- Enkele gebruikers: Zakk Wylde, Kerry King (Slayer), Metallica op Ride The Lightning, Dave Murray (Iron Maiden), Tom Morello, Mötley Crüe, Michael Schenker
Marshall
JCM 800 Reissue 2203
Laten we beginnen waar het allemaal begon: de kracht van de Britse stack en zijn onmiskenbare stomp in de maag wanneer je palm-muted riffs speelt met high-output humbuckers. Marshall had met de Super Lead Plexi in de jaren 60 al de standaard gezet voor rockversterking, daarna gevolgd door de JMP en zijn Master Volume vanaf 1975. De JCM800 zette die prestigieuze lijn voort. Toen deze head uitkwam, was hij meteen een succes, en elke grote band, uit welk muzikaal kamp dan ook, leek deze bijzonder grommende nieuwkomer te omarmen. Het was zowat het enige dat thrash- en glammuzikanten samenbracht, naast een uitgesproken voorliefde voor strakke broeken.
De sound van de JCM800 is direct herkenbaar, met een middengebied dat zeer uitgesproken blijft, in tegenstelling tot moderne metalversterkers, en een grommende bite die de sound van de jaren 80 vormgaf. Om de gain-race bij te houden, grepen veel spelers naar een of andere booster: een Tube Screamer voor James Hetfield, een TC Electronic-booster voor Scott Ian (Anthrax), een Boss Super Overdrive voor Zakk Wylde, of een MXR EQ voor Kerry King.
Er verschenen verschillende versies van de JCM800: de tweekanaalsmodellen met reverb (2210 voor de 100-wattversie en 2205 voor de 50-wattversie) en de eenkanaalsmodellen (2203 in 100 watt en 2204 in 50 watt). Die laatste twee zijn het meest gewild, en het moet gezegd: hun sonische impact is directer. Vandaag de dag zijn bijzonder veel preamps en distortionpedalen gebaseerd op de JCM800-sound, om nog maar te zwijgen van het feit dat hij in elke modeller opduikt, van de Boss IR-2 tot de Quad Cortex via de Helix Stadium. Voorbeelden zijn de Marshall JCM800 Distortion, de TC Electronic JIMS 800 Preamp, de JHS Angry Charlie en de Friedman BE-OD.
Peavey 5150
- Uitgebracht: 1992
- Enkele gebruikers: Van Halen, Machine Head, Gojira, Architects, In Flames, Trivium, Bullet For My Valentine, Kreator
Naarmate de jaren 80 vorderden, wilden gitaristen steeds meer gain, en lieten ze hun JCM800’s modificeren door vakmensen als Jose Arredondo of Dave Friedman, tot op het punt dat Marshall onlangs de 2203 Modified JCM800 uitbracht, waarin deze fabriekmods direct zijn verwerkt. Maar ook sommige boutique-merken begonnen versterkers aan te bieden met steeds meer gain en agressie, met name Mesa Boogie met de beroemde Mark IIC+, en Soldano met de SLO-100.
Het is dat laatste model dat te horen is op Van Halens negende album, For Unlawful Carnal Knowledge. Eddie Van Halen waardeerde vooral de helderheid die deze head behield ondanks zijn enorm royale hoeveelheid gain, allemaal met de typische helderheid van 6L6-eindbuizen. Die sound diende dan ook als basis voor de ontwikkeling van zijn signature-versterker met Peavey, de beroemde 5150. Dit monster, ontworpen door engineer James Brown en Eddie, verscheen in 1992 en werd razendsnel de nieuwe high-gain-referentie. Het cleankanaal is degelijk maar bijzaak; alles gebeurt in de enorme, precieze en bijna percussieve oversturing die hij produceert.
In 2004 tekende Peavey Joe Satriani (wat zou leiden tot de JSX) en Van Halen ging verder met zijn eigen merk, EVH, in samenwerking met Fender, dat de productie verzorgt. Vandaag vind je daarom zowel een volledige 5150-reeks van EVH, inclusief een EL34-versie, een 6L6-versie en de digitale Hypersonic-versie, als de Peavey 6505, die het circuit van de originele 5150 gebruikt. Peavey heeft ook de Misha Mansoor signature Invective, met een high-gain-kanaal dat sterk door de 5150 is geïnspireerd, en het is een sound die je ook terugvindt in de Universal Audio Anti preamp.
Mesa Boogie Dual Rectifier
- Uitgebracht: 1992
- Enkele gebruikers: Linkin Park, Limp Bizkit, Alice In Chains, Bad Religion, Rammstein, Metallica, Tool, Korn, Soundgarden, Foo Fighters, Blink 182, System Of A Down
Hersteller
Produktname
Mesa Boogie had al veel muzikanten voor zich gewonnen door de eerste footswitchable versterkers met een aanzienlijke gainreserve te ontwikkelen, eerst met gemodificeerde Fender Princeton-versterkers en daarna met de Mark-serie, met name de legendarische Mark IIC+ (gebruikt door bijvoorbeeld Metallica, Prince en Dream Theater).
Maar het merk veranderde het speelveld toen het in 1992 de Dual Rectifier uitbracht. Meer gain, een enorme maar strakke low end, messcherpe hoge frequenties, obscene power, en zelfs een meedogenloze uitstraling met zijn gestanste metalen frontplaat als een heavy-duty truck: alle ingrediënten waren aanwezig om hét gereedschap van moderne metal te worden. Alsof dat nog niet genoeg was, is de Dual Rectifier ook bijzonder veelzijdig, omdat hij ook een prachtige Fender-achtige clean tone en een zeer overtuigende big crunch kan leveren, vooral dankzij de mogelijkheid om te kiezen tussen buizen- of dioderectificatie (vandaar de naam).
Vooral de nü-metalgolf vestigde de reputatie van de Dual Rectifier, die het onmisbare accessoire werd voor elke zichzelf respecterende eigenaar van een Ibanez 7-snarige gitaar, bij voorkeur met dreadlocks. Rond 2000 bestond 70% van de verkoop van het merk uit Dual Rectifiers — dat zegt genoeg.
Hoewel de hype rond de Dual Rectifier in de jaren 2010 afkoelde, liet de reissue van de jaren 90 Dual Rectifier in 2025 zien dat er nog altijd een publiek is voor deze tijdloze klassieker, en je vindt hem ook gemodelleerd terug in de Universal Audio Knuckles en de TC Electronic Dual Wreck Preamp.
Diezel VH4
- Uitgebracht: 1992
- Enkele gebruikers: Tool, Metallica, Korn, Muse, Megadeth, Alter Bridge, Smashing Pumpkins, John Fogerty
Inderdaad, de drie versterkers die de transformatie van de metal-sound bepaalden, stammen allemaal uit 1992! Er moet toen iets in de lucht hebben gehangen… Zeker als je bedenkt dat de Bogner Ecstasy (Steve Vai’s favoriet) en de VHT Pitbull Ultra Lead (te horen bij Helmet en Slipknot), twee andere klassieke referenties, datzelfde jaar uitkwamen, met de Engl Savage 120 (Gary Holt, Jeff Loomis) die zich het jaar daarop aansloot.
Peter Diezel was in de jaren 80 professioneel gitarist in München en begon zijn Marshalls te modificeren omdat hij de sound die hij zocht niet kon vinden. Alleen leidden die modificaties hem naar een radicaal andere tone die extreem precies blijft ondanks een kolossale low end en royaal dikke low mids. Om nog maar te zwijgen van de krankzinnige gainreserve op het beroemde derde kanaal, soberweg Mega genoemd. Vooral dit kanaal bouwde de reputatie van de VH4 op, al zijn de andere drie verre van opvulling.
Diezel ontwikkelde later een fascinerend assortiment met de enorme headroom van de 180-watt Herbert, het meer vintage karakter van de Hagen en de eenvoud van de tweekanaals VH-2. Maar de VH4 blijft de bestseller van het merk, ook in pedaalvorm.
Orange Terror
- Uitgebracht: 2006
- Enkele gebruikers: Slipknot, Mastodon, Eagles Of Death Metal, Fall Out Boy, Clutch
We hadden natuurlijk ook kunnen kiezen voor een van Orange’s monsters zoals de Rockerverb of de OR-100, en het valt niet te ontkennen dat deze modellen een centrale rol speelden in de sound van stoner, doom en sludge. Maar de Tiny Terror neemt een bijzondere plaats in dit verhaal in, omdat hij in zijn eentje de lunchbox amp-trend lanceerde. Voor het eerst in 2006 werd massieve metal-tone niet langer automatisch geassocieerd met bruut gewicht en oorverdovend volume. Je kon je head eenvoudig in de metro meenemen, hem thuis en in slecht geïsoleerde studio’s gebruiken, en de tone was allesbehalve lachwekkend. Qua karakter meer rock dan metal, had de Tiny Terror sterk aanwezige mids die niet ver verwijderd waren van de JCM800. Geconfronteerd met het enorme succes (10.000 verkochte versterkers in 2006 alleen al!) verdubbelde Orange de inzet met de Dark Terror, de Jim Root signature Terror, de Dual Terror, de Micro Terror en de Terror Stamp.
Tegenwoordig heeft Orange de Tiny Terror uit productie genomen, maar biedt het nog steeds de meeste afgeleide modellen aan. En andere merken boden al snel hun eigen interpretatie van het concept aan. Voorbeelden zijn de Victory Amplifiers VX Kraken MKII Lunch Box, de Peavey 6505 MH, de Marshall Studio Classic SC20H en de Engl E606 Ironball Head 20 SE. Een hele roedel kleine beesten die klinken als de monsters van vroeger, tot groot genoegen van onze onderruggen en trommelvliezen.
Dit artikel is een bewerking van een stuk dat oorspronkelijk werd geschreven door Julien Bitoun, die wordt vermeld als auteur van het oorspronkelijke Franse t.blog-artikel.
Reacties 0
Nog geen reacties.