Echo, delay en reverb: Wat zijn de verschillen?

Er zijn veel misverstanden rond de termen echo, delay en reverb als het gaat om effectpedalen. Al deze effecten laten je signaal groter, ruimtelijker en ‘langer’ klinken.

Maar wat is het verschil tussen reverb en delay en hoe kun je deze effecten muzikaal gebruiken? We laten je de typische kenmerken van deze twee soorten effecten zien, leggen uit hoe je ze het beste in je setup kunt integreren, en bevelen enkele klassiekers en betaalbare instapmodellen aan.

Reverberatie vs. Echo

Samen met bepaalde modulatietechnieken behoren delay en reverb tot een categorie die bekend staat als ‘tijd-gebaseerde’ effecten, gebaseerd op twee bekende natuurverschijnselen: reverberatie en echo. Reverberatie treedt in de natuur op wanneer een geluidsbron (bijv. je eigen stem) weerkaatst wordt op een harde oppervlakte (bijv. een berg of muur) die ver genoeg weg is en dan terugkomt bij je oor. Als de geluidsgolven lang genoeg duren (ongeveer 20 ms of meer), nemen we de weerkaatsing waar als een duidelijke echo of vertraging. Hier is een moderne draai aan klassieke tape-echo: de Boss RE-202:

In kamers of zalen zijn de reflectietijden meestal veel korter, zodat de weerkaatste geluidsgolven eerder als reverberatie dan als vertraging worden waargenomen. Bovendien worden geluidsgolven meerdere keren weerkaatst in afgesloten ruimten, waarbij ze elkaar overlappen en een diffuse reverberatiestaart vormen.

Eenvoudig gezegd kunnen we stellen dat we een echo waarnemen als een vertraagde herhaling en reverberatie als een verlengd verval van een signaal.

👉 Vind alle effecten op thomann.de hier

Het Delay-effect (Echo)

Aangezien het delay-effect gebaseerd is op het vertragen van signalen, kun je delay-pedalen zien als automatische opname- en afspeelapparaten. De eerste elektronische delay-eenheden waren tape-echo’s (tape-delays), die signalen konden opnemen en afspelen met behulp van magneetbanden. Hier is een voorbeeld van een delay-pedaal met een tap tempo-functie: Boss DD-8.

Later werd deze technologie vervangen door analoge bucket brigade device (BBD)-chips in effectpedalen. Tegenwoordig kunnen delay-effecten natuurlijk ook met digitale technologie worden gecreëerd. De geluidskenmerken van analoge en digitale delays zijn uiteindelijk een kwestie van persoonlijke voorkeur. Over het algemeen zijn analoge delay-pedalen technisch beperkt in signaalgetrouwheid, delay-tijd en aantal herhalingen, terwijl moderne digitale delays vrijwel geen beperkingen hebben.

Bij spaarzaam gebruik kan een delay je geluid ‘groter’ en ‘warmer’ maken. Met extremere instellingen (en vooral met digitale delays) kun je de herhalingen ook als ritmisch element gebruiken om de illusie van meerdere gitaren boven elkaar te creëren. Veel delays kunnen ook eenvoudig worden aangepast aan het tempo met een tap-functie. Tik gewoon met je voet op de beat en het komt overeen.

In de intro van ‘Welcome To The Jungle’ van Guns N’ Roses gebruikt Slash een delay op deze manier. The Edge van U2 wordt ook beschouwd als een grootmeester in ritmische delay-effecten, zoals te horen is in de intro van ‘Where The Streets Have No Name’ na de eerste minuut. Hij gebruikt ook vaak triplet delays.

👉 Vind alle effecten op thomann.de hier

Guns N’ Roses – Welcome To The Jungle

U2 – Where The Streets Have No Name

Het Reverb-effect

Technisch gezien is het reverb-effect veel complexer om te creëren dan een echo. In de beginjaren van studiotechnologie, tijdens de jaren 60 en 70, werd veel moeite gestoken in het creëren van natuurlijke reverberatie met behulp van echo kamers of mechanische apparaten zoals reverb-platen of veren. Van deze analoge reverb-apparaten is de veerreverb de enige die nog steeds veel wordt gebruikt. Reverb-pedalen gebruiken met enkele uitzonderingen moderne digitale technologie om verschillende ruimtes (Room, Hall, Kerk) of de bovengenoemde analoge apparaten (Plate, Spring) te simuleren. Veel reverb-pedalen kunnen ook ‘onrealistisch’ lange reverberatie met extra effecten (Ambient, Shimmer

) creëren, wat vooral geschikt is voor experimentele geluiden. De populaire TC Electronic Hall Of Fame 2, bijvoorbeeld, biedt verschillende soorten reverb, zoals kamer, plaat, veer en kerk reverb:

Het reverb-effect kan helpen je gitaar ‘groter’, ‘zachter’ en indrukwekkender te laten klinken en is vooral geschikt voor solospel. Een reverb kan ook de juiste sfeer creëren om alleen te oefenen. Voor een compacte, professionele ambient reverb, bekijk de Strymon Cloudburst:

In het nummer ‘Shine On You Crazy Diamond’ van Pink Floyd gebruikt David Gilmour’s solerende gitaar vanaf 5:00 een goede dosis reverb. Je kunt het kenmerkende geluid van een veerreverb horen in de eerste maten van John Mayer’s ‘Slow Dancing In a Burning Room’.

En laten we surfmuziek niet vergeten, die het concept van reverb tot het uiterste dreef met “Surfin’ Guitar“.

👉 Vind alle effecten op thomann.de hier

Pink Floyd – Shine On You Crazy Diamond

John Mayer – Slow Dancing In a Burning Room

Het midden tussen Delay en Reverb

Zoals je al hebt gemerkt, liggen de verschillen tussen echo en reverberatie vooral in de tijdsdimensie. Met een paar trucs kun je beide soorten effecten in elkaar veranderen. Voor reverb heb je de ‘pre-delay’ parameter nodig, zoals bij de Strymon Cloudburst Reverb. De pre-delay verwijst naar de tijd die het duurt voordat de eerste reflectie aankomt voordat de geluidsgolven overlappen en een reverb-staart vormen. Dit betekent dat je met een extra lange pre-delay-tijd een delay-effect kunt creëren.

Aan de andere kant creëert een delay-effect met extreem korte delay-tijden (onder 20 ms) herhalingen die als één enkel geluid worden waargenomen. Dit wekt de indruk van een korte kamerreflectie, ook wel slapback echo genoemd.

Hoe nauw delay en reverb verbonden kunnen zijn, wordt gedemonstreerd door Neil Young met zijn “Dead Man.”

Neil Young – Dead Man Theme

Bekijk alle effectpedalen op thomann.de

Waar delay- en reverbeffecten te plaatsen op je pedalboard en in de effectketen

Tijd-gebaseerde effecten worden meestal achter de preamp of distortion-eenheid in de signaalketen geplaatst. Dit komt omdat vervorming de volumeveranderingen (net als een compressor) gelijkmatig maakt. Als dit na de delay of reverb plaatsvindt, wordt het verval vaak als onnatuurlijk ervaren. Na vervorming gedragen tijd-gebaseerde effecten zich op dezelfde manier als op een schoon signaal, omdat het verval niet onderhevig is aan enige compressie.

Dat gezegd hebbende, is het natuurlijk niet ‘verboden’ om delays of reverbs door een vervormde versterker te laten gaan, en sommige gitaarlegendes (denk aan Eddie Van Halen) hebben dit effect gebruikt om hun eigen kenmerkende geluiden te creëren.

Echo, Delay en Reverb: wat vind JIJ?

Hoe gebruik jij delay- en reverbeffecten, en welke tips en trucs ken je? Laat het ons weten in de reacties.