{"id":285313,"date":"2018-09-15T10:30:50","date_gmt":"2018-09-15T08:30:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.thomann.de\/blog\/?p=285313"},"modified":"2018-09-14T17:43:57","modified_gmt":"2018-09-14T15:43:57","slug":"shine-on-een-korte-geschiedenis-van-lak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thomann.de\/blog\/nl\/inspiratie\/shine-on-een-korte-geschiedenis-van-lak\/","title":{"rendered":"Shine On – Een korte geschiedenis van lak"},"content":{"rendered":"

Men zegt vaak: “Beoordeel een boek niet naar zijn kaft”, maar hoe kun je nou een Strat met prachtige Tobacco Sunburst-afwerking weerstaan?? We hebben allemaal esthetische smaken, parallel aan onze unieke persoonlijkheden en hetzelfde geldt voor de afwerking van je gitaar. In dit artikel bespreken we de populairste afwerkingsprocessen door de geschiedenis heen… ?<\/strong><\/p>\n

\n

Afwerkingen van instrumenten door de eeuwen heen<\/h3>\n

Volgens geruchten klinken de superdure violen van de legendarische gitaarbouwer Antonio Stradivari zo goed, alleen vanwege hun lak, die gemaakt is van\u00a0geheime natuurlijke ingredi\u00ebnten.\u00a0Onderzoekers zijn het er niet mee eens of een bepaalde verf het geluid kan verbeteren, maar wat wel zeker is, is dat teveel verf het geluid kan verslechteren.<\/p>\n

\"\"<\/a>Klaus Heffler Infinity Master Violin 4:4<\/span><\/a><\/p>\n

In principe zijn er\u00a0twee groepen verf. De\u00a0eerste groep\u00a0bevat oplosmiddelen, die verdampen en een laklaag achterlaten. Enkele voorbeelden hiervan zijn schellak en nitrolak. De\u00a0tweede groep\u00a0bevat chemicali\u00ebn die de verf uitharden en drogen wanneer ze worden aangebracht.<\/p>\n

Normaal gesproken bestaat een afwerking uit een drielaagse structuur.\u00a0Eerst wordt een\u00a0primer\u00a0op het\u00a0ruwe hout aangebracht, met de belangrijkste taak om\u00a0de pori\u00ebn af\u00a0te\u00a0dichten\u00a0en voor een\u00a0glad oppervlak te zorgen.\u00a0Deze stap is vooral belangrijk bij breedkorrelig of poreus hout, zoals essen- of rozenhout. Anders zouden enorme hoeveelheden van de kostbare vernis in het hout verdwijnen. De primer kan vaste stoffen bevatten voor het vullen van de pori\u00ebn, of het kan een sneldrogend plastic zijn dat nauwelijks absorbeert.<\/p>\n

Het beste voorbeeld hiervan is de beruchte ‘Fullerplast’, een sneldrogende oplossing waar\u00a0Fender<\/a> reeds in de\u00a0jaren zestig\u00a0zijn gitaren mee begon te primen.<\/p>\n

De actuele\u00a0lak, die ook\u00a0kleurpigmenten bevat, wordt op de primer aangebracht.\u00a0In dit geval, vooral als het instrument in\u00a0meerdere kleuren\u00a0gelakt\u00a0is (zoals sunburst)\u00a0wordt een laag\u00a0blanke lak\u00a0aangebracht die vervolgens tot een\u00a0hoogglans afwerking wordt\u00a0gepolijst.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Fender AM Pro Strat LH MN 3TS<\/a> – sunburst high gloss<\/figcaption><\/figure>\n

Maar wat is het nut ervan? Eigenlijk zijn er drie redenen:<\/p>\n

    \n
  1. Om het hout te beschermen tegen vocht, vuil en fysieke\/mechanische schade.<\/li>\n
  2. Om de klank positief (en zeker niet negatief) te be\u00efnvloeden.<\/li>\n
  3. Om esthetische redenen. Branding en marketing!<\/li>\n<\/ol>\n

    Bescherming\u00a0is misschien wel de belangrijkste functie.\u00a0Een paar honderd jaar geleden werden\u00a0plantaardige oli\u00ebn\u00a0gebruikt die met de juiste\u00a0additieven en door de invloed van zuurstof uitharden.\u00a0Hoogstwaarschijnlijk zijn de Stradivarius-violen (en de weinige gitaren die hij maakte) ook bedekt met een dergelijke olievernis.<\/p>\n

    Olievernis\u00a0vormt een slijtvast oppervlak en\u00a0accentueert\u00a0optimaal\u00a0de nerf\u00a0van de lichte houtsoorten, vooral de\u00a0gevlamde esdoorn.\u00a0Helaas duurt het wel heel lang voordat deze vernis is uitgedroogd\u2026<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    Harley Benton TE-52 NA Vintage<\/a> – accentuated wood grain<\/figcaption><\/figure>\n

    Traditionele verfsoorten drogen veel sneller uit: schellak\u00a0is de\u00a0hars die door het\u00a0vrouwelijke<\/em>\u00a0lak insect wordt afgescheiden.\u00a0Het\u00a0droogt extreem snel, maar bij elke toepassing blijft slechts een klein deel van de vernis op het hout achter.\u00a0Een succesvolle\u00a0hoogglansafwerking\u00a0met schellak\u00a0vereist veel ervaring en tijd.\u00a0Voor de industri\u00eble productie is dit veel te complex, maar zelfs vandaag de dag worden de beste\u00a0concertgitaren\u00a0voorzien van schellak!<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    Hanika HE-Lattice<\/a> with a Shellac High Gloss finish<\/figcaption><\/figure>\n

    Met de ontwikkeling van\u00a0nitroverf (ook bekend als nitrocelluloselak) legde\u00a0DuPont\u00a0in de jaren twintig\u00a0de basis voor modern schilderwerk.\u00a0Kort daarna werden alkydverven ontwikkeld.\u00a0Deze verven hebben alles wat de vorige verven niet hadden: ze zijn gemakkelijk te spuiten, ze drogen snel en ze kunnen tot hoogglans worden gepolijst.\u00a0Vele gitaarfabrieken stapten snel over naar nitroverf, wegens de duidelijke voordelen ten opzichte van het polijstproces.<\/p>\n

    Voor Fender<\/a>, parvenu en pionier in\u00a0de industri\u00eble gitaarproductie, kwam deze ontwikkeling goed van pas.\u00a0Plotseling waren\u00a0voorheen ongeziene kleuren\u00a0mogelijk, hoewel zwart nog steeds de best verkopende kleur is voor elektrische gitaren.\u00a0? En elk seizoen werden er nieuwe kleuren ge\u00efntroduceerd, omdat de fabrikanten in principe de mode van de auto-industrie volgden.\u00a0Precies dezelfde speciale afwerkingen voor Fender gitaren uit de\u00a0jaren 1950\u00a0en\u00a01960\u00a0zijn te vinden op Chevrolets, Buicks, Cadillacs of Corvettes die in dezelfde periode geproduceerd werden.<\/p>\n

    Op deze website<\/a> vind je meer voorbeelden van identieke afwerkingen voor auto’s en gitaren.<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    Seafoam Green<\/figcaption><\/figure>\n
    \"\"<\/a>
    Coincidence? (Fender AM Pro Tele MN MYS<\/a>)<\/figcaption><\/figure>\n

    Een verdeelde wereld<\/h3>\n

    De wereld van de gitaren is nog steeds verdeeld. Aan de ene kant zijn er fabrikanten die bij moderne coatingsystemen zweren. Deze zijn gebaseerd op PU of polyester en worden aangebracht in \u00a0een\u00a0elektrostatisch spuitverfproces\u00a0met\u00a0minimale verspilling\u00a0en binnen \u00e9\u00e9n minuut onder\u00a0ultraviolet licht\u00a0uitgehard. Niet alleen fabrikanten uit het Verre Oosten zweren er bij, Fender gebruikt dit systeem ook voor veel van zijn instrumenten. Taylor<\/a>, een premiumfabrikant van akoestische gitaren<\/a>, gebruikt het ook omdat het de mogelijk geeft om laagdiktes van minder dan 0,01 millimeter te bereiken.<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    Gibson Les Paul Tribute 2018 SG<\/a> with Nitrolack<\/figcaption><\/figure>\n
    \"\"<\/a>
    Taylor Custom #10140 Grand Auditorium<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

    Martin<\/a> en Gibson<\/a> daarentegen vertrouwen grotendeels op traditionele nitroverf – en terecht vanuit\u00a0economisch\u00a0oogpunt, want insiders en liefhebbers beschouwen nitro-verf nog steeds als de optimale oppervlaktecoating voor een gitaar.\u00a0Er is echter \u00e9\u00e9n verschil: om milieutechnische redenen\u00a0kunnen verven niet meer zoveel\u00a0oplosmiddelen\u00a0bevatten als in het verleden.\u00a0? Het is dus waar dat ze niet meer zijn zoals ze vroeger waren.<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    Martin Guitars 000-28EC<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

    Zucht uit het verleden<\/h3>\n

    Er is een trend die we niet over het hoofd kunnen zien:\u00a0relics!\u00a0Het instrument wordt behandeld om eruit te zien alsof het al vele jaren mee op tour zou zijn geweest.\u00a0De specialisten zijn zo ervaren dat ze een\u00a0overtuigend\u00a050-jaar oud effect\u00a0op een bas- of gitaarafwerking\u00a0kunnen produceren, of je nu wilt dat het eruit ziet alsof er\u00a0nauwelijks\u00a0op gespeeld is of juist zwaar misbruikt,\u00a0op de ergste (of beste) rock-‘n-roll manier…<\/p>\n\n\t\t