Alles over Wah-Wah

Alles over Wah-Wah

Het Wah-Wah-effect, zeer geliefd door Kirk Hammet, is te vinden op de pedalboard van talloze gitaristen. Het is een van de meest onderscheidende en herkenbare pedaaleffecten – dankzij het buitengewone wow geluid: Wah-Wah!


Geschiedenis

Het eerste wah-wah pedaal (of wah pedaal) werd  in 1966 door Warwick Electronics Inc. / Thomas Organ Company op de markt gebracht met gebruikmaking van de naam van de beroemde trompettist Clyde McCoy die in de jaren twintig een “wah-wah” geluid ontwikkelde, toen hij zijn trompet met een Harmon-mute speelde. En in 1965 werd het wah pedaal door Brad Plunkett per ongeluk uitgevonden. Deze jonge ingenieur had de opdracht om een Vox AC-100 amp te demonteren. Hij merkte dat de versterker een MRB (middle range boost) schakelaar had, die met een veel goedkopere potentiometer vervangen kon worden. Na het ontwerpen van een circuit om de verhoogde frequentie te veranderen, vroeg hij een vriend om zijn gitaar in te pluggen terwijl hij aan de potentiometerknop draaide en zo werd het beroemde “wah-wah” geluid ontdekt! Aangezien het niet mogelijk was tijdens het spelen zelf met de hand het knopje te draaien, kreeg hij het briljante idee om een volumepedaal van een orgel te transformeren om zo de potentiometer te besturen. Dit was het eerste wah pedaal prototype.

Het Wah Effect

Het principe van het wah-effect is simpel: de boost van middenfrequentie van lage-mids (ongeveer 350 Hz) tot hoge-mids (ongeveer 2,2 kHz) wordt verschoven. De oscillatie van het pedaal, van hak (laag) tot teen (hoog) posities, creëert tijdens het afspelen van het instrument, een “wah” of “wow” effect.

Hier is een geluidsvoorbeeld van een toon die eerst zonder het wah effect wordt afgespeeld en vervolgens met het wah effect:

Soorten en kenmerken

Niet alle wah pedalen zijn hetzelfde. Ze verschillen door de gebruikte componenten en het geluid dat ze leveren. De eerste generatie van deze pedalen gebruikte een potentiometer om het effect te besturen. Het probleem bij potentiometers is dat ze na langdurig gebruik stof aantrekken, en dit kan een knetterend en/of dempend effect creëren. Dat is de reden waarom fabrikant Morley voor een optische sensor heeft gekozen die niet verslijt, en die bekend staat om zijn duurzaamheid.

In de jaren negentig werd het wah effect digitaal gereproduceerd met behulp van DSP circuits. Voor het wah-effect is een consequente toonverschuiving van essentieel belang, dit in tegenstelling tot DSP-schakelingen die vaak automatisch worden aangepast en die kunnen overslaan. Processors worden steeds sneller en krachtiger en digitale effectpedalen worden steeds beter, maar niets verslaat een goede oude potentiometer als het gaat om het produceren van een goede wah.

Een ander belangrijk punt is het frequentiebereik van het pedaal. Vaak is het een kwestie van voorkeur, maar in het algemeen geldt: hoe groter het frequentiebereik, hoe nauwkeuriger en gevoeliger het effect kan worden bestuurd. De Morley Classic heeft een breder bereik dan de Dunlop Cry Baby. Anderzijds maakt een kleiner bereik het mogelijk om het effect ietwat comfortabeler te besturen, vooral staande.

Andere modellen zijn uitgerust met bedieningselementen om het frequentiebereik en/of de toon te veranderen, de volume te regelen of de piek van het effect aan te passen.

Waar in de signaalketen?

In de meeste gevallen ligt de wah aan het begin van het signaalketen van pedalen/effecten, direct na de gitaar. Pas daarna, de compressor, overdrive enz. Er is echter een uitzondering: sommige fuzz pedalen hebben een hoog impedantie-signaal nodig en moeten daarom in de 1e positie worden geplaatst, net na de gitaar. Als je een fuzz pedaal hebt, zou je het op beide manieren uit moeten proberen.

Toepassingen

Het wah effect is zeer veelzijdig en kan in bijna elk muziekgenre worden gebruikt. Het is zeer populair bij rock en blues, maar ook hard rock, metal, funk en jazz. Het stelt je in staat om gitaarsolo’s op een speciale manier te stimuleren (bijvoorbeeld Sweet Child O’ Mine) of om een ritme te kleuren of op te leven. Het pedaal hoef je ook niet de hele tijd te oscilleren, om een speciale tint (Money for Nothing riff of The Whole Lotta Love solo) te krijgen bijvoorbeeld, kan je het ook in één positie of in combinatie met overdrive gebruiken. Hier zijn enkele geluidssamples van verschillende manieren hoe je het wah effect kunt gebruiken:

Gitaarakkoorden:

Ritme met “ghost notes”

Rock riffs

Lead

 

Hier zijn enkele voorbeelden van stukken waar de wah zijn merk heeft achtergelaten:

  • Voodoo Child (Slight Return) – Jimi Hendrix (Intro)
  • Theme From Shaft – Isaac Hayes
  • Bad Horsie – Steve Vai (Lead Part)
  • All Along The Watchtower – Jimi Hendrix (Solo version studio à 2:16)
  • Sweet Child O´ Mine – Guns´n´Roses (Solo version studio à 4:04)
  • One And The Same – Audioslave (Intro)
  • Surfing With The Alien – Joe Satriani (Lead Part)
  • Enter Sandman – Metallica (Solo version studio à 2:41)
  • Whole Lotta Love – Led Zeppelin (version studio à 3:05)
  • Money For Nothing – Dire Straits (Live Album : On The Night)

 

Wat is jouw favoriete Wah-Wah pedaal en waarom?

 

Vind hier alle Wah-Wah pedalen bij Thomann

2 Reacties

    Ik heb een defecte wahwah-pedaal. De mechanische delen werken perfect maar de elektronica is niet meer ok. Zou ik ergens een elektronisch schema kunnen vinden om hem te herstellen ?

    geen idee Willem, neem anders contact op (liefst in Engels of Duits) met onze specialisten van de gitaarafdeling, zij kunnen je beter veel helpen! mail: gitarre@thomann.de of bel: +49-9546-9223-20 😉

Geef een reactie